Stulecie jedynego na Litwie białoruskiego gimnazjum


Obchody stulecia Gimnazjum im. Franciszka Skoryny w Wilnie w stołecznym Ratuszu
Jedyne na Litwie białoruskie gimnazjum obchodziło imponujący jubileusz stulecia założenia – w piątek, 8 lutego, uroczystości odbyły się w stołecznym Ratuszu. Święto było podwójne z tego względu, że nosząca obecnie imię Franciszka Skoryny placówka obchodziła również 25-lecie odrodzenia.






Jubileuszowe obchody swoją obecnością zaszczycił ambasador Białorusi na Litwie Aleksandr Korol oraz mer Wilna Remigijus Šimašius. Dyrektor Departamentu Oświaty, Kultury i Sportu stołecznego samorządu Alina Kowalewska przekazała dyrektor szkoły Dianie Stachnowicz kupon o wartości 1 tys. euro na działalność edukacyjną gimnazjalistów.

„Obchodzimy dzisiaj dwie wyjątkowo ważne dla naszego gimnazjum daty – 100-lecie założenia i 25-lecia odrodzenia. 100 i 25 to nie tylko liczby, to również wielka praca i odpowiedzialność. W dalszym ciągu będziemy pielęgnowali swoją tożsamość narodową, swój język, a jednocześnie wychowywali świadomych obywateli. Dziękuję wszystkim za to, że dzisiaj możemy świętować” – podkreśliła dyrektor gimnazjum.

Obchodzące jubileusz 100-lecia jedyne na Litwie gimnazjum białoruskie w 1919 roku zostało założone przez Białoruskie Towarzystwo Pomocy Ofiarom Wojny. Zezwolenie na działalność szkoły w byłym klasztorze bazylianów (obecnie ul. Aušros Vartų) wydał pełniący ówcześnie stanowisko ministra oświaty Mykolas Biržiška.

Gimnazjum czynne było do 1944 roku – zostało zamknięte przez sowietów. W okresie sowieckim większość pedagogów zesłano na Sybir. Przez pół wieku szkoła nie działała, aż w 1994 roku dzięki aktywnej postawie wspólnoty białoruskiej wznowiła działalność jako Wileńska Szkoła Średnia nr 68. Odrodzona szkoła zlokalizowana została w stołecznej dzielnicy Karolinki, a kierownictwo placówką objęła Galina Sivalava.

Podstawowym językiem wykładowym w gimnazjum jest język białoruski, część przedmiotów prowadzona jest jednak również w języku litewskim. Do gimnazjum uczęszczają uczniowie od klasy 1 do 12 – w większości narodowości białoruskiej lub z rodzin mieszanych, ale uczą się tu również dzieci z rodzin polskich, rosyjskich, tatarskich. Obecnie w Gimnazjum im. Franciszka Skoryny naukę pobiera około 200 uczniów, pracuje 34 nauczycieli.

Imię Franciszka Skoryny decyzją stołecznej Rady zostało nadane gimnazjum w 2013 roku, w tym samym roku placówka została zreorganizowana w gimnazjum.  

Pochodzący z Połocka F. Skoryna prowadził działalność drukarską m.in. w Wilnie. W roku 1522 wydał tu pierwszą na terytorium Wielkiego Księstwa Litewskiego drukowaną książkę, która jest dzisiaj znana pod nazwą „Mała książka podróżna”. Wydana została w języku starobiałoruskim. W 1525 r. ukazała się tu kolejna – pod tytułem „Apostoł”.  

Na ścianie domu przy ul. Wielkiej (Didžioji g.) 19/ul. Szklanej (Stiklių g.) 2 – w miejscu, gdzie działała drukarnia, w której pracował Franciszek Skoryna – w roku 1990 odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową w językach litewskim i białoruskim.

Na Dziedzińcu Drukarskim przy ul. Szklanej 4 (Stiklių g. 4) w 1973 roku ustawiono poświęconą F. Skorynie granitową rzeźbę „Kronikarz” autorstwa Vaclovasa Krutinisa. W Wilnie, w dzielnicy Nowe Miasto, jest również ulica jego imienia.

Według danych powszechnego spisu ludności z roku 2011, na Litwie mieszka nieco ponad 36 tys. Białorusinów.

Na podstawie: vilnius.lt, inf. wł.