Polacy dołączą do litewskiego projektu „Misja Syberia”


Prezentacja programu „Misja Syberia” w Warszawie, fot. przystanekhistoria.ipn.gov.pl
Ponad 900 młodych osób z Litwy zgłosiło się do 13. edycji programu „Misija Sibiras” (Misja Syberia). Latem 24 z nich wyjedzie do obwodu krasnojarskiego na Syberii, by porządkować litewskie cmentarze i spotkać się z potomkami zesłańców. Projekt litewskiej młodzieży został zaprezentowany w Centrum Edukacyjnym IPN Przystanek Historia w Warszawie. O projekcie opowiedzieli jego koordynatorzy: Raminta Kėželytė, dyrektor Funduszu Dobroczynnego „Dla Młodzieży” oraz Arnoldas Fokas – przewodnik i koordynator ekspedycji po stronie rosyjskiej. W przyszłym roku prawdopodobnie do uczestników misji z Litwy dołączą Polacy.

W 2005 r. w Radzie Organizacji Młodzieżowych powstał pomysł zorganizowania ekspedycji na Syberię w poszukiwaniu śladów litewskich zesłańców. Trzy pierwsze ekspedycje „Misja Syberia” odbyły się w 2006 r. Młodzież z Litwy dotarła wówczas do Irkucka, Republiki Komi i Tomska. Odbyło się już ogółem 16 ekspedycji, uporządkowanych zostało ponad 100 cmentarzy.

Podczas spotkań z wciąż mieszkającymi na Syberii zesłańcami i ich potomkami uczestnicy misji spisują ich wspomnienia. Po powrocie z Syberii organizują spotkania w szkołach i na uczelniach, opowiadają o swoich doświadczeniach i o tym, czego się dowiedzieli od spotkanych na Syberii rodaków. 

„Po raz pierwszy wyruszyłem na Syberię w 2007 r. jako szeregowy uczestnik. To tak zmieniło moje życie i zostawiło we mnie taki ślad, że teraz co roku jeżdżę na Syberię. Uważam, że każdy powinien, to jest konieczność wyższego rzędu, starać się poznać swój kraj i jego historię, ale czasami ten kraj i tę historię możemy poznać lepiej, jeżeli nie jesteśmy w tym kraju, ale poznajemy ją z zewnątrz” – podczas prezentacji projektu w Warszawie powiedział Arnoldas Fokas, przewodnik i koordynator ekspedycji po stronie rosyjskiej.

W trakcie wypraw na Syberię Litwini trafiali również na polskie ślady – groby Polaków w Irkucku czy Krasnojarsku. Dlatego w przyszłym roku planowana jest polsko-litewska ekspedycja. Z taką propozycją do Instytutu Pamięci Narodowej wystąpiła strona litewska. 

„Obie grupy odwiedzałyby miejsca pochówku Litwinów i Polaków. Miejsc pamięci związanych z Polakami jest o wiele więcej, więc myślę, że jest to bardzo dobry pomysł, żeby rzeczywiście strona polska włączyła się do tego programu” – powiedział naczelnik warszawskiego Przystanku Historia IPN Tomasz Morawski.

Zasady uczestniczenia w programie są jeszcze opracowywane. „Do tej pory to było tak, że grupy chyba kilkunastoosobowe litewskie wyjeżdżały na Syberię, natomiast z tego, co się orientuję, w przyszłym roku, o ile oczywiście zostanie podpisane porozumienie i wszystko zostanie dograne, ta grupa miałaby się składać po połowie z sześciu Litwinów i sześciu Polaków” – wyjaśnił T. Morawski.

O wspólnej litewsko-polskiej „Misji Syberia” z litewską delegacją rozmawiali prezes IPN dr Jarosław Szarek oraz dyrektor Biura Edukacji Narodowej w IPN Adam Hlebowicz

Na podstawie: przystanekhistoria.ipn.gov.pl, PAP, IAR