Nr 4/80 (zimowo-jubileuszowy) kwartalnika ZNAD WILII z Wilna - 30 lat tytułu
Romuald Mieczkowski, 21 stycznia 2020, 10:30
![Mat. prom. organizatorów](http://wilnoteka.lt/files/imagecache/article_node_view/images/article/field_picture/21_stycznia_2020_-_0930/Nepavadinta.jpg)
Mat. prom. organizatorów
Szanowni Państwo, Czytelnicy i Sympatycy Znad Willi! Miło mi poinformować, że w dystrybucji jest 4/80 numer zimowy) kwartalnika, obchodzącego 30-lecie ukazywania się tytułu. Nabywając go, wspieracie, Drodzy Państwo, polskie słowo z Litwy! Informacja, gdzie można czasopismo nabyć, po omówieniu treści.
Znad Willi - to 160 stron fascynującej i różnorodnej, fachowo podanej lektury. W numerze:
Mój kąt Europy - z okazji 30-lecia Znad Willi red. naczelny w felietonie Litwa, ojczyzno moja dzieli się wspomnieniami i refleksjami na temat przebytej drogi, sytuacji wokół czasopisma i kwestii, z jakimi się styka polskie czytelnictwo na Litwie dzisiaj.
Aarchiwum karykatury Znad Willi - z lat 1990-1991 to odważne i ostre politycznie na tamten czas karykatury autorstwa stałego wówczas naszego rysownika Władysława Mickiewicza. Wiele z nich nie traci swej aktualności i obecnie.
Pamiętny rok 1939 - w artykule „Wilno Stolicą Litwy” prof. Mieczysław Jackiewicz opisuje wydarzenia, jakie miały miejsce w październiku 1939 roku podczas przeniesienia litewskiej stolicy z Kowna do Wilna i depolonizacji miasta.
Kawiarnia Literacka - w cyklu Vilniana Wierszem prezentowane są wiersze uczestników Międzynarodowego Festiwalu Poezji „Maj nad Wilią” Joanny Słodyczki i Zbigniewa Jędrychowskiego. W 15. rocznicę odejścia polskiego noblisty Adam Lizakowski w eseju „Śmierć i pogrzeb Czesława Miłosza” wspomina z nim swoje spotkania. „Spuścizna duchowa miast”: Maciej Żakiewicz w artykule „Gdańsk i Wileńska tożsamość kulturowa” rozważa cechy wspólne i odrębne dwóch miast. W cyklu „Przeczytane” Leonard Drożdżewicz w publikacji „Profesor Władysław Zajewski - historyk Znad Wilii w poszukiwaniu prawdy” prezentuje bibliografię prac naukowca rodem z Wilna oraz recenzją Wilno Zbigniewa Jędrychowskiego odnotowuje pojawienie się pierwszego tomiku wierszy wrocławskiego teatrologa. Kawiarnię dopełnia ciąg dalszy słownika „Poczet twórców literatury Wileńskiej od XVI w. do 1945 roku” (odcinek 28, pomiędzy hasłami: Stankiewicz Stanisław / Szpungiański Jerzy).
Dawne uczelnie Wileńskie i ich ludzie - Mieczysław Jackiewicz pisze o działalności poety Teodora Bujnickiego w Instytucie Politycznym Europy Wschodniej.
Ze wspomnień Józefa Łukaszewicza - Ałła Małucha pochodząca z okolic Donbasu na Ukrainie, obecnie w Polsce, na podstawie wspomnień Łukaszewicza rodem z Wilna, pisze o spiskowcach z dawnych Kresów w zamachu na cara i losach tytułowego bohatera (dokończenie).
Litwa-Polska. Z miesiąca na miesiąc. Wydarzenia, fakty, opinie. Statystyka i rankingi. Polacy na Litwie, Litwini w Polsce.
A także inna problematyka - nigdzie Państwo nie znajdą tak pełnej kroniki relacji polsko-litewskich, z przedstawieniem wydarzeń z udziałem Polaków na Litwie i Litwinów w Polsce, działalności odrębnych placówek (np. Instytutu Polskiego w Wilnie, Domu Kultury Polskiej). Sygnalizowane są ważniejsze nagrody i nobilitacje w tym zakresie, nowości wydawnicze, wydarzenia i relacje sąsiedzkie między dwoma krajami i na pograniczu kultur. Są to informacje szczególnie przydatne dla zainteresowanych regionem badaczy, studentów, ludzi stąd pochodzących.
Listem i mailem. Poczta redakcyjna - autorami są: Jan Stolarczyk, Tadeusz Aziewicz, Stanisław Kargul, Władysław Zajewski, Mieczysław Jackiewicz, Justyna Sawczuk, Jan Król, Józef Szyłejko, Tomasz Otocki, Mirosław Rowicki, Joanna Sokołowska-Gwizdka, Zdzisław Słowik, Janusz Wójcik, Barbara Jundo-Kaliszewska, Elżbieta Lewandowska, Roman Śmiegielski, s. Michaela Rak, Dorota Giebułtowicz, Michał Selewaczew, Teresa Barbara Banasik, Jerzy Handzlik, Adriana Kulig, Konrad Kostka, Lech Choroszucha, Anna Mieczkowska Barbara Szatyńska - Nasze 30-lecie i wokół „Znad Willi”; Leonard Drożdżewicz - Śladami Czesława Jankowskiego; Robert Zatorski - O pułku 4 ułanów zaniemeńskich;
Czasopismo jest bogato ilustrowane, w kolorowej wklejce tym razem są prezentowane zdjęcia z konferencji z okazji 30-lecia tytułu w Warszawie i Wilnie.
Znad Wilii w Wilnie: w księgarniach ELEPHAS (w siedzibie Domu Kultury Polskiej, Naugarduko 76), Akademine Knyga (Universiteto 4), Kataliku Pasaulis (Pl. Katedralny).
W Polsce i Warszawie: w salonikach-kioskach RUCHu, w Domu Spotkań z Historią (Karowa 20), w księgarni im. B. Prusa (Krakowskie Przedmieście 7).Czasopismo wysyłamy pocztą.
Zamówić można mailem lub telefonicznie:48 508764030 (w Polsce) i 370 68469052 (na Litwie)
Informacja o naszych działaniach na facebooku.
Przypominam, że można zamówić numery archiwalne, roczniki, wydawnictwa z serii Biblioteka Znad Wilii: Tomas Tamosiunas, Piwo z Aniołem Stróżem, Biblioteka Znad Willi/8, Młode Wiersze/2 Wilno 2018, ISBN 978-9986-532-10-1, s.36, 8 fotografii Wilna.
W duszy pozostaję twórcą, dla którego po studiach i pracy socjalnej szukanie wyrazu artystycznego jest codziennością: poezja i sztuka są tak mocno powiązane ze sobą, że jedno bez drugiego nie dałoby rady istnieć – przyznaje młody poeta wileński Tomas Tamosziunas. To drugi jego tomik poezji, będący wyróżnieniem w „Turnieju Jednego Wiersza Młodych o Nagrodę Czeladnika Poezji” podczas XXV Międzynarodowego Festiwalu Poezji „Maj nad Wilią” i w konkursie naszego czasopisma „Polacy Wielu Kultur”.
Wiersze odznaczają się szczerością narracji oraz świeżością widzenia spraw codziennych.
Romuald Mieczkowski, Pomiędzy, Biblioteka Znad Willi/7, Wilno 2018, ISBN 978-9986-532-09-5, s.76, liczne fotogramy. Nie jesteśmy sami, żyjemy wśród innych ludzi, w najprzeróżniejszych kontekstach i scenariuszach, jakie nam pisze los, pomiędzy różnymi sytuacjami i sprawami. Wszystko jest pomiędzy. I wiersze powstawały pomiędzy. Pomiędzy podróżami, pomiędzy Wilnem a Warszawą, pomiędzy smutkiem a radością, pomiędzy szukaniem a odnajdywaniem. W książce znalazło się 66 nowych wierszy, które zostały umieszczone w rozdziałach: I. Gotyckość, II. Fatamorgana innego życia, III. Do przydrożnego świerka, IV. Jesienią nie zadawaj pytań. Autor też zamieścił kilka wklejek z fotografiami w sepii, które sam wykonał, sam też zaprojektował okładkę tomiku.
Zenowiusz Ponarski, Przyjaciel Litwy i ptaków. Wokół Oskara Miłosza, BZW/6, Wilno 2017, ISBN 978-9986-532-08-8, s.196. W latach 2012-2015 drukowana w odcinkach w „Znad Wilii” i rozbudowana, o „dziwnym krewnym” noblisty, znanym poecie, już francuskim z wyboru, mistyku, który nieoczekiwanie został rzecznikiem interesów odradzającej się Litwy w Paryżu. O człowieku dość skomplikowanego pochodzenia, z rodowodem herbowym z terenów WKL. Ukazująca zawiłość stosunków wzajemnych pomiędzy Litwinami i Polakami, próby ułożenia racjonalnych relacji z ówczesnymi i jakże aktywnymi społecznie mniejszościami narodowymi Wilna, z całym spektrum myśli i działalności Żydów, Białorusinów, Rosjan, Tatarów czy Karaimów. Z tragicznym finałem podstępnych rozgrywek Rosji sowieckiej oraz Niemiec faszystowskich, w obliczu Apokalipsy, która zawisła złowieszczą chmurą i niebawem miała się dopełnić. Stąd autor sporo miejsca poświęcił m.in. prof. Marianowi Zdziechowskiemu, całej plejadzie myślicieli tamtego okresu, w tym rosyjskich, prawosławnych. Z nutką mistycyzmu i tego, co przeminęło.
Tomasz Snarski, Werblista, BZW/5 Wilno 2016, ISBN 978-9986-532-07-1, s.40 Werblista to tytuł tomiku poetyckiego Tomasza Snarskiego, urodzonego w 1985 roku w Gdańsku, w rodzinie o wileńskich korzeniach. Prawnika, piszącego wiersze. W dodatku działającego na forum europejskim na rzecz praw językowych Polaków na Litwie. W 2016 roku został laureatem konkursu „Polacy Wielu Kultur”, organizowanego przez redakcję kwartalnika „Znad Wilii” – za tekst pt. Wilno moich marzeń. Wydanie Werblisty w serii jest nagrodą w tym konkursie. Tomasz Snarski tomik zadedykował swej Babci Basi, której zawdzięcza Wilno. Na pewno o nim, jako poecie, usłyszymy nieraz.
Romuald Mieczkowski, Na litewskim paszporcie, BZW/4, Wilno 2011, ISBN 978-9986-532-06-4, s.160. W 5 rozdziałach: Canaletto maluję Wilno; Pytanie o korzenie; Pokochać Warszawę; Białe i czarne oraz Dwa miody. Na planie pierwszym są kwestie tożsamości, spuścizny dziejowej, szukania ojczyzny przez tych, których dzisiejsze uwarunkowania usiłują odciąć od wielowiekowych korzeni. Z echami WKL, które kształtowało charakter Wilna. Z szukaniem odpowiedzi na pytanie: co dziś oznacza pisać po polsku na Litwie i gdziekolwiek bądź poza Polską. W wydaniu 28 fotografii Wilna.
Przenieść Wilno do serca. Portret Miasta, BZW/2, Wilno 2009, ISBN 978-9986-532-05-7, s.160 Poezja Polaków (z Wilna, Polski i na emigracji), Litwinów, Białorusinów, Tatara, Rosjanina, Czecha i Estończyka tworzy unikalny Portret Miasta z najpiękniejszymi wierszami 50 autorów. Są to m.in.: Ihar Babkou, Tadeusz Chabrowski, Leszek Długosz, Vytautas Landsbergis, Marcelijus Martinaitis, Henryk Mażul, Zianon Paźniak, Wojciech Piotrowicz, Alicja Rybałko, Ramute Skucaite, Józef Szostakowski, Tomas Venclova, Sławomir Worotyński.
W opracowaniu zamieszczono oddzielne wklejki z 24 fotografiami Wilna.
Romuald Mieczkowski, Nikt nie woła, BZW/2, Wilno 2007, ISNB 978-9986-532-04-0, s.86. 82 wiersze ukazują Wilno, widziane przez Polaka, mocno związanego z tym Miastem. Dostrzega on złożoność nieodwracalnych zmian, stara się uzmysłowić sens wielkich i małych, utraconych i pozyskanych Ojczyzn. Wilno w tych wierszach bywa zawsze, nawet gdy mowa jest o czymś innym. To widzenie świata dopełniają fotogramy autorstwa poety, którymi szkicuje Miasto, potraktowane jako otoczka zawartych przeżyć.
Romuald Mieczkowski, Objazdowe kino i inne opowiadania wileńskie, BZW/1, Wilno 2007, ISBN 978-9986-532-03-31, s.120. Literatury o Wilnie i Wileńszczyźnie powstało niemało. Cieszyła się ona sympatią przed wojną, istniała w ocenzurowaniu w PRL, temat podejmowano na emigracji. W większości opisywała wojenną gehennę, życie na obczyźnie.
A co działo się na terenach na Wschodzie, na których pozostali Polacy? Świadectw takich niewiele. Szczególnie, jeśli chodzi o dokonania, tworzone przez naocznych świadków. Niektóre opowiadania obrazują trudny świat człowieka, wychowanego w polskiej tradycji, ale żyjącego w twardych sowieckich realiach. Zdarzenia, mimo fabuły literackiej, są rodzajem dokumentu, bowiem ludzie noszą swe prawdziwe nazwiska. To hołd, oddany rodzinie, krewnym, znajomym. Dzięki jednemu opowiadaniu dziadkowie autora Pietrowscy pośmiertnie zostali upamiętnieni za uratowanie podczas wojny rodziny żydowskiej. Jest to próba przypomnienia o nas, Polakach na Wileńszczyźnie. W książce znalazły się zdjęcia z archiwum rodzinnego autora.
![](/files/user_files/author/Dorota%20Gajdamowicz_4670/Znad_Wilii_nr_80.jpg)
![](/files/user_files/author/Dorota%20Gajdamowicz_4670/Znad_Wilii_nr_80.jpg)
Romuald Mieczkowski
Materiał opublikowany bez skrótów i redakcji